52a21335-addc-4457-bb1f-4f1cf5ca0e43

Minister Paulina Hennig-Kloska o wyzwaniach dla polskiego sektora ciepłowniczego

Kondycja sektora ciepłownictwa systemowego oraz transformacja energetyczna to główne tematy rozmów minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski z przedstawicielami Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie w Gnieźnie. Spotkanie, w którym uczestniczyła również wiceministra Urszula Zielińska, odbyło się 29 grudnia 2023 r.

Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska oraz wiceministra Urszula Zielińska

Ponad 15 milionów Polaków zamieszkuje w budynkach przyłączonych do sieci ciepłowniczych. Mamy świadomość ogromu pracy, która będzie potrzebna w najbliższych latach w zakresie transformacji systemu ciepłowniczego. Są to działania szczególnie istotne, gdyż będą one świadczyć o cenie i jakości ciepła, jakie mieszkańcy Polski będą otrzymywać do swoich domów.

– mówiła minister Paulina Hennig-Kloska  w trakcie spotkania.

Szefowa resortu klimatu i środowiska podkreślała, że ciepłownictwo systemowe w odróżnieniu od sektora elektroenergetycznego czy gazowego, nie tworzy krajowego systemu ciepłowniczego, dlatego planowanie ma charakter zdecentralizowany i uzależniony jest od lokalnych uwarunkowań. Jak mówiła, ta charakterystyka sektora determinuje planowanie lokalne z kluczową rolą władz samorządowych, ściśle współpracujących z przedsiębiorstwem energetycznym zapewniającym dostawy ciepła na terenie danego miasta lub gminy.

Samorząd powinien być centrum lokalnego planowania energetycznego, ponieważ posiada wszelkie niezbędne dane odnośnie do planu zagospodarowania przestrzennego, kierunków urbanizacji terenów należących do miast i gmin, lokalizacji przemysłu, komunikacji itp., a przede wszystkim dane dotyczące użytkowników (odbiorców ciepła) oraz wytwórców – różnych dostępnych na danym terenie systemów zaopatrzenia. Inwestycje przedsiębiorstw ciepłowniczych powinny zatem w pełni odpowiadać zapotrzebowaniu lokalnej społeczności i spełniać to zapotrzebowanie w sposób efektywny kosztowo, korzystając z dostępnych lokalnie nośników energii.

– mówiła minister Hennig-Kloska.

W zakresie transformacji ciepłownictwa kluczowe będzie uzupełnienie brakujących dokumentów strategicznych, których aktualizacja jest dziś konieczna. To m.in. Polityka Energetyczna Polski 2040, Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu czy programy sektorowe jak Strategia dla ciepłownictwa do 2030 r. z perspektywą do 2040.

– dodała.

Fundusze na transformację sektora

Minister odniosła się ponadto do kwestii wsparcia finansowego w zakresie transformacji sektora i efektywnego dostarczania ciepła.

Wyzwanie jest ogromne. To setki miliardów złotych potrzebnych na transformację w cieple systemowym. Dysponujemy konkretnymi narzędziami wsparcia. Niektóre programy wsparcia już funkcjonują, część nowych programów uruchomimy na początku roku, a nad kolejnymi pracujemy. Będziemy też uruchamiać środki z KPO, których część jak wiemy trafiła już do Polski.

– podkreślała minister Hennig-Kloska.

Jak poinformowała wiceministra Urszula Zielińska, aktualnie na transformację branża ciepłownictwa systemowego ma do wykorzystania w najbliższych kilku latach około 19 mld zł.

To  programy zarówno istniejące, jak i te które uruchomimy z początkiem 2024 r., w tym m.in. nowy nabór w programie „OZE dla ciepłownictwa” o wartości ok. 2 mld zł.

– dodała wiceministra Zielińska.

6ed5e66b-a98c-49cb-aa9b-646fb77d5a02

Pre-COP w Zjednoczonych Emiratach Arabskich

W Abu Dhabi, w dniach 30-31 października 2023 r., odbył się PreCOP28. W wydarzeniu wziął udział wiceminister Adam Guibourgé-Czetwertyński wraz z delegacją. Wydarzenie jest kluczowym etapem na drodze do COP28, który odbędzie się za miesiąc w Dubaju. Spotkanie było okazją do wymiany spostrzeżeń po ostatnim roku globalnych negocjacji klimatycznych, na które składały się liczne warsztaty i konferencje. Podjęta została próba sondowania możliwego porozumienia podczas COP28.

Pre-COP w Zjednoczonych Emiratach Arabskich

Globalny Przegląd nie może zakończyć się pustymi słowami, a realnymi działaniami na rzecz uruchomienia sprawiedliwej transformacji światowej gospodarki w kierunku niskoemisyjnego rozwoju

– zaznaczył wiceminister klimatu i środowiska w swoim wystąpieniu.

Przedstawiciele ponad 70 państw rozmawiali o najważniejszych kwestiach związanych ze zmianami klimatycznymi, tj. sprawiedliwa transformacja czy mechanizm finansowania strat i szkód wywołanych przez zmiany klimatu.

Wiceminister A. Guibourgé-Czetwertyński wziął również udział w spotkaniach w mniejszych grupach poświęconych adaptacji do zmian klimatu, finansom klimatycznym oraz mitygacji, które są głównymi kwestiami spornymi między stronami Konwencji klimatycznej. Przypomniał o konieczności zaangażowania wszystkich stron Konwencji w celu intensyfikacji światowych działań w zakresie ograniczania emisji gazów cieplarnianych, w szczególności największych gospodarek. Jak zaznaczył, wszystko to musi się jednak odbywać z poszanowaniem zasad sprawiedliwej transformacji, dostosowanej do możliwości gospodarek narodowych, określonej w Śląskiej Deklaracji Solidarnej i Sprawiedliwej Transformacji. Wiceminister A. Guibourgé-Czetwertyński wskazał również na rolę wszystkich technologii, które będą w stanie umożliwić budowę zero-emisyjnych systemów energetycznych, w tym odnawialnych źródeł energii i energii atomowej.

Ostatni punkt agendy dotyczył pierwszego Globalnego Przeglądu w ramach Porozumienia paryskiego, który zakończy się podczas COP28 w Dubaju.

Globalny Przegląd zajmuje centralne miejsce w Porozumieniu paryskim, a jego wynik musi zwiększyć wiarygodność procesu klimatycznego

– podkreślił wiceminister Adam Guibourgé-Czetwertyński.

W opinii przedstawiciela Polski wszystkie państwa muszą się odpowiednio włączyć w działania na rzecz klimatu.

1_271

Polska, wzorem Danii, może stać się liderem zielonej energii

W Danii źródła odnawialne stanowią już 70 proc. mocy zainstalowanych – dokładnie tyle samo wynosi nadal udział węgla w polskim miksie energetycznym. Skandynawscy partnerzy uczestniczący w konferencji zorganizowanej przez European Energy Polska podkreślali jednak, że nasz kraj ma potencjał, aby w perspektywie najbliższych lat dokonać znaczącego postępu w dziedzinie OZE.

Honorowym gościem konferencji „OZE fundamentem zielonej gospodarki. Polsko-duński okrągły stół energetyczny” był Ole Toft, ambasador Królestwa Danii w naszym kraju. Dyplomata podkreślał, że oba państwa, mimo różnicy potencjałów wynikającej z historii i geopolityki, łączy chęć budowy zeroemisyjnej gospodarki UE przy uwzględnieniu możliwości oraz specyfiki każdego państwa członkowskiego.

„Tworząc nasz system energetyczny oparty w znacznej mierze na OZE, zwracaliśmy uwagę na trzech interesariuszy: obywateli, planetę i biznes, wraz z jego rachunkiem ekonomicznym. Nie można ignorować lub pomniejszać znaczenia żadnego z nich, gdyż zagroziłoby to całemu projektowi zrównoważonego rozwoju” – wyjaśniał ambasador.

Ole Toft podkreślił także, że duńskie firmy od lat ściśle współpracują z polskimi firmami oraz władzami centralnymi i samorządowymi – a kooperacja ta w kolejnych latach ma ulec pogłębieniu.

„Polska w relatywnie krótkim czasie może znacznie powiększyć udział OZE w mocach zainstalowanych, a tym samym – oferować stabilne dostawy taniej energii swym obywatelom, przedsiębiorcom, fabrykom” – zaznaczył Jens-Peter Zink, Deputy CEO European Energy.

Ekspert przypomniał, że europejska droga ku zeroemisyjności nie prowadzi jedynie przez folowoltaikę czy farmy wiatrowe na lądzie i morzu – coraz więcej uwagi poświęca się wykorzystaniu wodoru, kwestii efektywnego magazynowania energii pozyskiwania jej z recyklingu plastiku (i wspierania tym samym gospodarki obiegu zamkniętego).

„Doceniając potencjał Polski i przewidując jej dalszy, szybki rozwój gospodarczy, a więc i rosnące zapotrzebowanie na energię, otwieramy tu już swoje drugie biuro. Tym razem w Gdyni, nad Bałtykiem, którego rola we wzmacnianiu zielonej energetyki jest nie do przecenienia” – dodał Jens-Peter Zink.

Zgodnie z deklaracjami Ministerstwa Klimatu w najbliższych latach przewiduje się wręcz skokowy wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie: do ponad 50 proc. Polska transformacja w oparciu o OZE musi przyspieszyć nie tylko ze względu na ambitne cele klimatyczne UE, ale przede wszystkim – konieczność zapewnienia naszemu krajowi i całemu kontynentowi bezpieczeństwa energetycznego w obliczu agresywnej polityki Kremla.

„Od momentu agresji Rosji na Ukrainę Europa zdała sobie wreszcie sprawę, że na energetykę należy patrzeć nie tylko przez pryzmat ochrony klimatu, ale także stabilności dostaw energii i gospodarczej niezależności. Jednak w centrum sprawiedliwej transformacji musi stać człowiek, co oznacza, że prąd i ciepło nie mogą być towarami luksusowymi” – powiedział Marek Wesoły, sekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych.

Tytułowy, polsko-duński okrągły stół, poprzedziła debata przedstawicieli niemal wszystkich, największych partii politycznych w Polsce – Anity Sowińskiej (Lewica), Grzegorza Matusiaka (PiS), Wojciecha Saługi (KO), Wojciecha Piechy (PiS), Andrzeja Grzyba (PSL) oraz Zbigniewa Gryglasa (byłego wiceministra Aktywów Państwowych). Pomimo trwającej kampanii wyborczej, uczestnicy dyskusji w najważniejszych kwestiach przemawiali jednym głosem, zgadzając się co do konieczności stałego zwiększania OZE w krajowym miksie energetycznym przy uwzględnieniu możliwości polskich firm oraz gospodarstw domowych.

„Energia z OZE jest nie tylko najtańsza w porównaniu ze wszystkimi innymi źródłami, ale na tworzeniu i eksploatacji instalacji korzysta cała gospodarka, gdyż inwestorzy współpracują z lokalnymi dostawcami, a także partycypują np. w budowie lub remontach infrastruktury transportowej” – zauważyła moderująca debatę Olga Sypuła, dyrektorka European Energy Polska.

Głównym tematem polsko-duńskiego okrągłego stołu były szanse i wyzwania związane z przestawianiem polskiej gospodarki na całkowicie „zielone tory”. W dyskusji udział wzięli: Artur Warzocha (Tauron SA), Remigiusz Nowakowski (Dolnośląski Instytut Studiów Energetycznych), Janusz Gajowiecki (Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej), Grzegorz Jóźwiak (PKN ORLEN), Lucjusz Standera (Grupa Azoty Zakłady Azotowe Kędzierzyn SA) oraz Thorvald Spanggaard (European Energy).

Eksperci koncentrowali się przede wszystkim na kwestiach legislacyjnych, planowanych lub już realizowanych inwestycjach oraz roli innowacji w tworzeniu podstaw nowoczesnej, polskiej energetyki.

„Tylko w przyszłym roku na remont naszych linii przesyłowych przeznaczymy aż 3 miliardy złotych, choć potrzeby są znacznie większe, gdyż nieustannie spływają kolejne prośby o przyłączenie. Musimy również myśleć o innych zadaniach m.in. opomiarowaniu przyłączy inteligentnymi licznikami i przygotowaniu się do integracji systemu z SMR’ami” – wyjaśniał Artur Warzocha.

Paneliści przyznali, że realizacja celów klimatycznych zależeć będzie od całkowitej elektryfikacji transportu, przemysłu oraz praktycznie każdego sektora gospodarki.

„Kluczową rolę w tym procesie, obok OZE i atomu, mają do odegrania tzw. paliwa przyszłości, czyli wodór, biometan oraz paliwa syntetyczne. Promujemy również ideę integracji sektorów (ang. sector coupling), czyli potrzebę stopniowego łączenia wszystkich sektorów gospodarki, które wytwarzają, zużywają i magazynują energię” – mówił Grzegorz Jóźwiak z ORLENU.

Zdaniem Remigiusza Nowakowskiego, największym wyzwaniem dla polskiej gospodarki będzie dekada lat 2025-2035.

„Nie rozwinie się jeszcze wówczas w pełni off-shore ani atom, a jednocześnie zamykane będą, głównie ze względu na swój wiek techniczny, kolejne bloki węglowe. To, przy rozsądnym ustawodawstwie i wyjęciu energetyki z bieżącego sporu politycznego, stworzy wielką szansę dla OZE, bo te instalacje można najprościej i najszybciej uruchomić” – zauważył ekspert.

Zielona gospodarka to gospodarka konkurencyjna – bo dziś nie tylko Europa coraz mocniej stawia na OZE i paliwa przyszłości.

„Wodór stanowi dziś koło zamachowe brytyjskiej ekonomii, a w Stanach Zjednoczonych funkcjonuje wręcz system finansowego wspierania firm inwestujących w to paliwo. Ani Polska, ani cała UE nie mogą przeoczyć tej kolejnej, technologicznej rewolucji” – konkludował Thorvald Spanggaard.

Źródło informacji: PAP MediaRoom

a

65 mln zł dla Bielska-Białej i podbeskidzkich powiatów z 6. edycji Rządowego Programu Inwestycji Strategicznych

Gminy z powiatów bielskiego, cieszyńskiego, pszczyńskiego, żywieckiego oraz miasto Bielsko-Biała otrzymają rządowe wsparcie finansowe na realizację ważnych dla mieszkańców inwestycji. Minister funduszy i polityki regionalnej Grzegorz Puda wspólnie z wiceministrem rodziny i polityki społecznej Stanisławem Szwedem oraz wicewojewodą śląskim Janem Chrząszczem wręczyli przedstawicielom samorządów promesy.

Minister funduszy i polityki regionalnej Grzegorz Puda podczas wręczenia promes dla podbeskidzkich gmin, które otrzymały dofinansowanie z Rządowego Programu Inwestycji Strategicznych, minister stoi i trzyma w dłoniach promesę dla gminy Wikowice, po jego prawej stronie wiceminister rodziny i polityki społecznej Stanisław Szwed

W szóstej edycji Rządowego Programu Inwestycji Strategicznych wsparcie w wysokości 4,5 mld zł rząd skierował do gmin, w którym dawniej funkcjonowały Państwowe Gospodarstwa Rolne (PGR-y).

Bezzwrotne dofinansowanie otrzyma ponad 2000 inwestycji. Samorządy, dzięki dodatkowym środkom, mogą wyremontować drogi, stworzyć nowe żłobki i przedszkola czy obiekty sportowe.

W ramach RPIS wsparcie otrzyma m.in. ponad 30 podmiotów w powiecie bielskim, cieszyńskim, pszczyńskim, żywieckim oraz miasto Bielsko-Biała. Przedstawiciele tych samorządów odebrali promesy.

Naszym celem jest wyrównywanie szans i równomierny rozwój Polski. Inwestycje – często imponujące – widać już nie tylko w dużych ośrodkach miejskich, ale także w mniejszych miejscowościach. Budowanie silnej i przyjaznej do życia Polski jest możliwe tylko poprzez współpracę władzy centralnej z władzami samorządowymi

– powiedział minister funduszy i polityki regionalnej Grzegorz Puda.

Minister podkreślił, że współpraca z samorządami przy realizacji inwestycji przebiega bardzo dobrze. Przykładem tego jest m.in. szeroko adresowane wsparcie finansowe dla samorządów.

Przeznaczamy aż 44  proc. całości, czyli z ok. 350 mld zł do dyspozycji samorządów – to największa decentralizacja środków w historii polskiego członkostwa w UE. A jeżeli jakaś JST nie może pozyskać funduszy europejskich, bo nie jest w stanie zebrać koniecznego wkładu własnego – z pomocą przychodzi rząd, który przeznaczył 8,7 mld zł właśnie na wsparcie samorządów w zebraniu wkładu własnego. Te środki trafiają do samorządów w całej Polsce

– podkreślił minister.

Grzegorz Puda zaznaczył, że Rządowy Program Inwestycji Strategicznych jest już sprawdzoną formą wsparcia samorządów.

Nowe przedsięwzięcia w regionach po byłych PGR-ach przyciągną przedsiębiorców i stworzą nowe miejsca pracy. Mieszkańcy nie będą musieli wyjeżdżać do większych miast w poszukiwaniu zatrudnienia

– tłumaczył szef MFiPR.

Wydarzenie odbyło się w oddziale Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bielsku-Białej.

Transformacja-energetyczna-polskiego-przemyslu

Jak polski przemysł radzi sobie z transformacją energetyczną?

Jak Polska może zredukować emisje z sektora energetycznego? Polska jest jednym z największych emitentów gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej, głównie ze względu na dominację węgla w produkcji energii elektrycznej. Aby osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 r., Polska musi podjąć zdecydowane działania na rzecz dekarbonizacji sektora energetycznego. Jakie są możliwe scenariusze i korzyści tego procesu?

transformacja energetyczna polskiego przemysłu

Dekarbonizacja sektora energetycznego oznacza zmniejszenie lub eliminację emisji dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych związanych z wytwarzaniem, przesyłaniem i dystrybucją energii elektrycznej. Dekarbonizacja jest niezbędna, aby ograniczyć globalne ocieplenie i zapobiec negatywnym skutkom zmian klimatu, takim jak susze, powodzie, wzrost poziomu morza czy utrata bioróżnorodności.

Dekarbonizacja sektora energetycznego wymaga zmiany struktury źródeł energii, zwiększenia efektywności energetycznej i wykorzystania technologii niskoemisyjnych. Według raportu McKinsey1, Polska może osiągnąć neutralność emisyjną do 2050 r., jeśli zredukuje emisje z sektora energetycznego o 91% względem poziomu z 2017 r. Możliwe jest to dzięki następującym działaniom:

  • Zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych (OZE), takich jak wiatr, słońce, biomasa czy geotermia. OZE mają wiele zalet, takich jak brak emisji gazów cieplarnianych, niższe koszty produkcji, mniejsza zależność od importu paliw kopalnych czy tworzenie nowych miejsc pracy i innowacji. Według raportu Deloitte2, OZE mogą pokryć ponad 70% zapotrzebowania na energię elektryczną w Polsce do 2050 r.
  • Zmniejszenie zużycia energii elektrycznej poprzez poprawę efektywności energetycznej budynków, przemysłu, transportu i gospodarstw domowych. Efektywność energetyczna oznacza oszczędzanie energii przy zachowaniu tego samego lub lepszego poziomu usług i komfortu. Efektywność energetyczna może obniżyć zapotrzebowanie na energię elektryczną w Polsce o około 30% do 2050 r.1
  • Wykorzystanie technologii niskoemisyjnych, takich jak energia jądrowa, wychwytywanie, wykorzystywanie i składowanie dwutlenku węgla (CCUS) czy wodór. Energia jądrowa jest źródłem energii o zerowej emisji dwutlenku węgla, ale wiąże się z wysokimi kosztami inwestycyjnymi i ryzykiem bezpieczeństwa. CCUS polega na oddzielaniu dwutlenku węgla z gazów spalinowych i jego przechowywaniu pod ziemią lub wykorzystywaniu do celów przemysłowych. Wodór jest nośnikiem energii, który może być produkowany z OZE lub gazu ziemnego i wykorzystywany do napędzania pojazdów lub produkcji prądu.

Dekarbonizacja sektora energetycznego nie jest tylko obowiązkiem wynikającym z przynależności do Unii Europejskiej, ale także szansą na poprawę jakości życia Polaków. Dekarbonizacja może przyczynić się do walki ze smogiem, obniżenia rachunków za energię, stworzenia nowych miejsc pracy i zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Dlatego warto inwestować w odnawialne i niskoemisyjne źródła energii i korzystać z nich na co dzień.

1. https://www.mckinsey.com/pl/our-insights/carbon-neutral-poland-2050

2. https://www2.deloitte.com/pl/pl/pages/press-releases/articles/dekarbonizacja-najszybsza-w-sektorze-energetycznym.html

IMG_4705

Eco Studio ELECTRO – SYSTEM w Sierpcu!

To było ostatnie wydarzenie lokalne w ramach czwartego sezonu projektu edukacji ekologicznej Eco Studio ELECTRO – SYSTEM! Sierpc odwiedzili eksperci od recyklingu oraz gwiazdy: Saszan i Kuba Adamiak. Przywieźli ze sobą dużo dobrej energii i zorganizowali ciekawą lekcję przyrody mówiącą o prawidłowym postępowaniu z elektroodpadami, połączoną z zabawą i koncertem.

WSZYSTKO O ELEKTROODPADACH

Dziewiąte  wydarzenie Eco Studio ELECTRO – SYSTEM odbyło się 6 września br. w Centrum Kultury i Sztuki w Sierpcu. Sierpc jest jedynym miastem z północnego Mazowsza, biorącym udziałem w tym sezonie akcji, ponieważ razem z Burmistrzem – Jarosławem Perzyńskim udowodnił już wielokrotnie, że jest zaangażowany ekologicznie.

W roku 2023 organizowanych jest 10 eventów ekologiczno – edukacyjnych, przedstawiających problematykę dbania o środowisko w kontekście szczególnego postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym. Na wydarzenie w Centrum Kultury i Sztuki w Sierpcu przybył Dyrektor Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej EMPEGEK w Sierpcu – Paweł Pakieła, liczna kadra nauczycielska oraz dzieci i młodzież z trzech szkół podstawowych. Dowiedziały się jak prawidłowo postępować z elektroodpadami i przyniosły ze sobą elektrośmieci na specjalną zbiórkę połączoną z konkursem. Łącznie zebrano ponad 750 kg elektroodpadów! Szkoła Podstawowa nr 3, a konkretnie klasa 7a, która przyniosła ich najwięcej, bo aż 291 kg pojedzie w nagrodę do Warszawy na Wielki Finał akcji!

Wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za stan środowiska naturalnego. Dlatego tak ważna jest edukacja w tym zakresie. Przekazywanie wiedzy o prawidłowym postępowaniu z elektroodpadami to jedno z zadań Organizacji Odzysku ELECTRO – SYSTEM. Z elektrośmieci w prawidłowym procesie recyklingu można odzyskać cenne surowce, ale z drugiej strony stanowią one źródło potencjalnie niebezpiecznych dla ludzi i środowiska substancji. Elektroodpady powinny trafiać do legalnego systemu zbierania, a potem do zakładów przetwarzania zużytego sprzętu, gdzie zostaną poddane procesom odzysku i recyklingu. Nie wystawiajmy elektroodpadów do altanek śmietnikowych lub przed dom. Nie mamy pewności co się z takim urządzeniem stanie, gdzie i w jaki sposób zostanie rozmontowane. Sprzęt powinien trafić do systemu zbierania, a dzięki ELECTRO – SYSTEM mamy z roku na rok coraz więcej możliwości legalnego pozbycia się elektrośmieci – mówi Agata Wiśniewska, specjalista ds. edukacji ekologicznej ELECTRO – SYSTEM.

GWIAZDY INTERNETU EDUKUJĄ

Wszyscy razem z dziećmi i młodzieżą świetnie bawili się podczas show muzyczno – tanecznego Saszan. A eko quiz przy trójkącie recyklingowym z super nagrodami cieszył się tak samo dużym zainteresowaniem jak strefa, w której ambasadorzy projektu rozdawali autografy, robili zdjęcia i nagrywali TikToki. W kolejnych miesiącach gwiazdy i organizatorzy odwiedzą inne miejscowości z terenu całej Polski. Przez cały rok na kanale YouTube projektu www.youtube.com/EcoStudio dostępne są też materiały edukacyjne dla nauczycieli, którzy mogą je wykorzystać podczas lekcji przyrody i godzin wychowawczych.

Cieszę się bardzo, że zostałam ambasadorką tak potrzebnego projektu! Wraz z organizacją odzysku ELECTRO – SYSTEM i Kubą Adamiakiem opowiadamy o tym jak dbać o nasz Dom – Ziemię! Jest jedna prosta zasada, którą powtarzamy zarówno podczas spotkań „w realu”, jak i w naszych social mediach: „Nie wyrzucaj elektrośmieci do zwykłego kosza na śmieci! Przekaż je do recyklingu!” . Jestem przekonana, że te wyjątkowe lekcje przyrody nie tylko zwracają uwagę na problem właściwego postępowania z elektroodpadami, ale są też świetną zabawą za sprawą moich koncertów – mówiła Saszan.

Działania edukacyjne projektu wspierają zaangażowani ekologicznie patroni medialni: Zielony Newsweek, magazyn „Odpady i środowisko”, magazyn „Biznes & ekologia”,  magazyn Eco Miasto, ogólnopolski kwartalnik ekologiczny EkoNatura, portal www.polskaekologia.org.pl, portal www.ekoguru.pl, PSMM Monitoring & More.

Organizacja odzysku ELECTRO – SYSTEM

ELECTRO – SYSTEM to organizacja odzysku, która tworzy i finansuje w Polsce system zagospodarowania elektroodpadów, a także podnosi świadomość Polaków w zakresie prawidłowego postępowania z elektrośmieciami. Jednym z jej głównych celów jest dotarcie do jak największego grona odbiorców z apelem o nie wyrzucanie elektroodpadów do zwykłego kosza na śmieci. ELECTRO – SYSTEM edukuje i prowadzi różne programy, w ramach których można pozbyć się zużytego sprzętu. Jednym z nich jest program DECYDUJESZ.PL skierowany przede wszystkim do osób indywidualnych. Jeśli chcemy oddać duży sprzęt taki jak: lodówka, pralka lub kuchenka, możemy  skorzystać z programu bezpłatnych odbiorów dużego AGD prosto z domu. Wystarczy wejść na stronę www.DECYDUJESZ.pl i wypełnić formularz. Usługa jest  dostępna w całej Polsce. Innym ważnym ogólnopolskim programem dostępnym dla różnych grup społecznych jest eko-PROFIT – REcycling to się opłaca! Uczestnicy programu (np. Koła Gospodyń Wiejskich w projekcie ekoGospodynie, Ochotnicze Straże Pożarne w projekcie ekoREmiza i szkoły w projekcie ekoSzkoła) biorą aktywny udział w podnoszeniu świadomości ekologicznej społeczeństwa w zakresie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Poprzez promowanie ekologicznych postaw wśród lokalnej społeczności oraz organizację zbiórek zużytego sprzętu przyczyniają się do właściwego zagospodarowania tych odpadów, ochrony środowiska, a dodatkowo uzyskują fundusze na swoją działalność. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie

 www.eko-profit.pl

Moda-na-Recykling2

WIELKI FINAŁ 4 EDYCJI AKCJI „MODA NA RECYKLING”

WIELKI FINAŁ 4 EDYCJI AKCJI „MODA NA RECYKLING”

5 września z okazji rozpoczęcia nowego roku szkolnego Europejska Platforma Recyklingu organizuje Wielki Finał 4 edycji projektu edukacyjno-ekologicznego „Moda na recykling”. W finałowym pokazie mody z recyklingu Anny Kubisz dla ERP Polska wystąpią gwiazdy młodego pokolenia: modele i influencerzy. Wydarzenie poprowadzi Edyta Herbuś, na scenie zaśpiewa Paulina Sykut – Jeżyna,  a goście będą mogli obejrzeć wystawę zdjęć zaangażowanych ekologicznie gwiazd w kreacjach recyklingowych, w tym m.in. Anny Muchy, Basi Kurdej – Szatan, Doroty Gardias, Małgorzaty Tomaszewskiej, Agnieszki Kaczorowskiej,  Fit Lovers, czy Oliviera Janiaka.

Tak dużo w ostatnim czasie mówi się o zmianach klimatycznych i coraz gorszym stanie naszej planety.  Europejska Platforma Recyklingu (ERP Polska) zajmuje się tą tematyką na co dzień, organizując zbieranie i przetwarzanie zużytego sprzętu, baterii i opakowań oraz podejmując działania edukacyjne, mające na celu podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa. Przykładem tych działań jest projekt „Moda na recykling” realizowany we współpracy z projektantką Anną Kubisz. W 2023 roku ekspertka modowa zawitała do zakładów przetwarzania elektroodpadów, w których wybierała bezpiecznie przetworzone surowce na bazę do stylizacji. Wyselekcjonowane materiały trafiły następnie na warsztaty z dziećmi i młodzieżą, podczas których ERP Polska przekazywała treści edukacyjne. Uczestnicy dowiedzieli się czym jest recykling, jak prawidłowo segregować odpady i jak być bardziej eko. Z każdych warsztatów przygotowywany został materiał wideo, który trafił na social media @erp.tv poświęcone edukacji ekologicznej. Można tam znaleźć serię filmików, które w przystępny sposób tłumaczą jak właściwie postępować ze zużytymi bateriami i akumulatorami oraz ze zużytym sprzętem elektrycznym, elektronicznym i odpadami opakowaniowym. Jedna informacja jest do zapamiętania przez nas wszystkich: elektrośmieci nie można wyrzucać do zwykłego kosza na śmieci! Należy przekazywać je do specjalnych punktów zbiórki, dzięki czemu nie będą szkodzić środowisku, a wprost przeciwnie – elektroodpady poddane recyklingowi będą stanowiły źródło cennych surowców.

W 2019 roku zorganizowaliśmy pierwszą edycję akcji „Moda na recykling”. Warsztaty modowe i artystyczne polegające na nadaniu elektrośmieciom „drugiego życia” bardzo spodobały się uczestnikom. Dlatego postanowiliśmy kontynuować akcję w 2023 roku, organizując już jej czwartą odsłonę. Odwiedziliśmy nowe miasta i gminy z terenu całej Polski, wśród których znalazły się: warszawska Dzielnica Żoliborz, Otwock, Wąbrzeźno, Iława, Ustrzyki Dolne,, Aleksandrów Łódzki i Myszków. Cieszymy się, że w czasie każdego z wydarzeń młodzi ludzie choć na chwilę oderwali się od telefonu czy komputera, a przygotowując recyklingowe stylizacje uruchomili swoją wyobraźnię i zrobili coś pożytecznego dla środowiska –  mówi dr Mikołaj E. Józefowicz, dyrektor generalny ERP Polska Organizacji Odzysku SEiE i Organizacji Odzysku Opakowań.

Wielki finał 4 edycji projektu “Moda na Recykling”, który odbędzie się września w Kinie Elektronik na warszawskim Żoliborzu poprowadzi tancerka i aktorka prowadząca ekologiczny tryb życia – Edyta Herbuś. W klimatyczny nastrój swoim recitalem muzycznym wprowadzi nas gwiazda poprzednich edycji akcji „Moda na recykling”, wokalistka, która zaczynała karierę w programie „Idol”, osobowość telewizyjna prowadząca liczne festiwale i programy – Paulina Sykut – Jeżyna.

Podczas wydarzenia odbędzie się wyjątkowy pokaz mody z recyklingu. Stylizacje z płytek drukowanych, slotów na karty sim z zepsutych telefonów, odpadowych kabli od serwerów i innych elektroodpadów zostały stworzone przez kreatywną projektantkę mody – Annę Kubisz oraz przez dzieci i młodzież.

Fryzury na pokaz przygotują Artistik. Team Piotr Popławski i Łukasz Mróz Hair, a za makijaże odpowiadać będą Wioletta Peem i Patrycja Bociańska. Goście będą mogli skosztować przekąsek od Blikle i wyjątkowych słodkości od Goplany, a także ugasić pragnienie wodą Staropolanka w butelkach w 100% z tworzywa odzyskanego tzw. rPET oraz oranżadą Hellena, przenoszącą nas w beztroskie czasy dzieciństwa. Całość wydarzenia będzie miała wsparcie medialne magazynów „Odpady i środowisko”, „Biznes & ekologia”, „Eco Miasto”, kwartalnika „Eko Natura”, PSMM Monitoring  & More, portali www.ekoguru.pl, www.polskaekologia.org.pl , a także wsparcie multimedialne w aplikacjach runvido.com i Ultron.ar. Goście otrzymają też specjalne bawełniane torby na zakupy od Agencji Reklamy Ave Media, kosmetyki naturalne od Laboratorium Ava i Arganicare.

Dodatkowo aby uczcić rozpoczęcie roku szkolnego podczas wydarzenia zostanie przeprowadzona licytacja jednej z recyklingowych stylizacji. Dochód z niej uzyskany zostanie przeznaczony na rzecz Szkoły Podstawowej Wspierania Rozwoju. To niepubliczna szkoła specjalna, która wspiera dzieci z niepełnosprawnościami, głównie ze spektrum autyzmu.

W czasie pokazu będziemy mogli obejrzeć również wystawę zdjęć zaangażowanych ekologicznie gwiazd: Anny Muchy, Basi Kurdej – Szatan, Doroty Gardias, Małgorzaty Tomaszewskiej, Agnieszki Kaczorowskiej – Pela,  Ani Piszczałki, Madzi Wójcik, Fit Lovers, Edyty Herbuś, Pauliny Sykut – Jeżyna czy Oliviera Janiaka.

Gwiazdy znane ze srebrnego ekranu ubrane były w kreacje z elektrośmieci, w tym m.in. suknię z płytek drukowanych i slotów na karty sim z zepsutych telefonów, sukienkę z odpadowych kabli od serwerów, gorset z miedzi odzyskanej ze zużytych urządzeń elektrycznych, kostium z przeznaczonych do recyklingu taśm ledowych, bluzkę z płytek drukowanych, gorset z pasków z opornikami, powstałych jako odpad z zakładów produkujących płyty główne do telewizorów. Edukowały w ten sposób, że elektroodpadów nie wolno wyrzucać do zwykłego kosza, gdyż są bardzo niebezpieczne dla środowiska. Możemy im za to w twórczy sposób nadać drugie życie.

————————————————————————————————————————

Organizatorze – ERP Polska:

ERP Polska jest profesjonalną organizacją odzysku pomagającą producentom w wypełnianiu ich ustawowych obowiązków dotyczących recyklingu oraz przetwarzania sprzętu elektrycznego i elektronicznego, baterii i opakowań. Jednym z nich jest prowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych, takich jak projekt „Moda na recykling”. Firma została założona siłami producentów i dla producentów – w Polsce zaufało jej już ponad 200 klientów. Organizacja gwarantuje wysoki poziom usług dostosowanych do indywidualnych potrzeb i wymagań. ERP Polska jest częścią Grupy Landbell – globalnego dostawcy profesjonalnych usług i doradztwa w zakresie ochrony środowiska.

Partnerzy: Bee Music, Anna Kubisz, Blikle, Goplana, Oranżada Hellena, Staropolanka, Ave Media, Ava Laboratorium, Arganicare, Runvido.com, Ultron.ar, Wielka Reklama, Łukasz Mróz Hair, Artistik. Team Piotr Popławski, Patrycja Bociańska, Wioletta Peem, Kultura Kawy, Kino Elektronik.

Patroni medialni:  magazyny „Odpady i środowisko”, Biznes & ekologia”, „Eco Miasto”, ogólnopolski kwartalnik ekologiczny „EkoNatura”, portale www.ekoguru.plwww.polskaekologia.org.pl oraz PSMM Monitoring & More.

Patroni Honorowi:  Burmistrz Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy, Prezydent Otwocka, Burmistrz Wąbrzeźna, Burmistrz Iławy, Burmistrz Ustrzyk Dolnych, Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego, Burmistrz Myszkowa.

www.erp-recycling.plwww.youtube.com/erptv www.facebook.com/erp.tv/www.instagram.com/erp.tv

IMG_0726

ECO STUDIO ELECTRO – SYSTEM PARTNEREM EARTH FESTIVAL UNIEJÓW 2023!

Już w najbliższy weekend – 19 i 20 sierpnia odbędzie się największy festiwal ekologiczny w Polsce – Earth Festival Uniejów 2023 organizowany przez Telewizję Polsat, Stowarzyszenie Program Czysta Polska i Fundację For Earth For Us! Partnerem wydarzenia po raz kolejny została organizacja odzysku ELECTRO – SYSTEM, która przygotowała szereg atrakcji. W EkoMiasteczku zlokalizowanym obok Term Uniejów eksperci od recyklingu prowadzić będą kampanię informacyjną o istocie segregacji elektroodpadów i wzmacniać będą proekologiczne postawy wśród uczestników.

Na stoisku Organizacji Odzysku ELECTRO – SYSTEM, który jest organizatorem projektu edukacyjnego Eco Studio ELECTRO – SYSTEM, odbędzie się zbiórka drobnych elektroodpadów. Eksperci będą przypominać, że nie wolno ich wyrzucać do zwykłego kosza na śmieci, bo może to być bardzo niebezpieczne dla środowiska!Uczestnicy wydarzenia mogą przynosićdrobne elektrośmieci takie jak: zepsute telefony komórkowe, tablety, myszki, słuchawki, latarki, elektryczne szczoteczki do zębów, piloty do telewizorów, słuchawki, tostery, zabawki, które działały na prąd lub baterie, itd. W zamian za przyniesiony elektroodpad oddający będą mieli szansę otrzymać pięknie pachnące zioła – melisę lub miętę w ceramicznych doniczkach! 

W strefie Eco Studia będzie też trójkąt recyklingowy przypominający „trójkąt fortuny” i eko quizy z nagrodami, w czasie których zarówno młodsi, jak i starsi w zamian za prawidłowe odpowiedzi na pytania otrzymają torby recyklingowe, komiksy, magnesy i wiele innych! W niedzielę 20 sierpnia EkoMiasteczko odwiedzi zaangażowana ekologicznie gwiazda młodego pokolenia, wokalistka i influencerka, ambasadorka projektu edukacyjnego Eco Studio ELECTRO – SYSTEM – Saszan. Ponagrywa TikToki, porozdaje autografy, zrobi pamiątkowe zdjęcia z fanami, porozmawia o dbaniu o planetę Ziemia i prawidłowym postępowaniu z elektroodpadami.

Wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za stan środowiska naturalnego. Dlatego tak ważna jest edukacja w tym zakresie. Przekazywanie wiedzy o prawidłowym postępowaniu z elektroodpadami to jedno z zadań Organizacji Odzysku ELECTRO – SYSTEM. Z elektrośmieci w prawidłowym procesie recyklingu można odzyskać cenne surowce, ale z drugiej strony stanowią one źródło potencjalnie niebezpiecznych dla ludzi i środowiska substancji. Elektroodpady powinny trafiać do legalnego systemu zbierania, a potem do zakładów przetwarzania zużytego sprzętu, gdzie zostaną poddane procesom odzysku i recyklingu. Nie wystawiajmy elektroodpadów do altanek śmietnikowych lub przed dom. Nie mamy pewności co się z takim urządzeniem stanie, gdzie i w jaki sposób zostanie rozmontowane. Sprzęt powinien trafić do systemu zbierania, a dzięki ELECTRO – SYSTEM mamy z roku na rok coraz więcej możliwości legalnego pozbycia się elektrośmieci – mówi Agata Wiśniewska, specjalista ds. edukacji ekologicznej ELECTRO – SYSTEM.

Cieszę się bardzo, że zostałam ambasadorką tak potrzebnego projektu! Wraz z organizacją odzysku ELECTRO – SYSTEM i Kubą Adamiakiem opowiadamy o tym jak dbać o nasz Dom – Ziemię! Jest jedna prosta zasada, którą powtarzamy zarówno podczas spotkań „w realu”, jak i w naszych social mediach: „Nie wyrzucaj elektrośmieci do zwykłego kosza na śmieci! Przekaż je do recyklingu!” . Jestem przekonana, że nasze wyjątkowe „lekcje przyrody”, takie jak ta w Uniejowie, nie tylko zwracają uwagę na problem właściwego postępowania z elektroodpadami, ale są też świetną zabawą – mówi Saszan.

Działania edukacyjne projektu edukacyjnego Eco Studio ELECTRO – SYSTEM wspierają zaangażowani ekologicznie patroni medialni, którymi są w tym roku: Zielony Newsweek, magazyny „Odpady i środowisko”, „Biznes & ekologia”, „Eco Miasto”, ogólnopolski kwartalnik ekologiczny „EkoNatura”, portale www.ekoguru.pl, www.polskaekologia.org.pl, PSMM Monitoring & More.

1460x616 (2)

Pawilon UE na targach Foodex Saudi – zgłoszenia

Komisja Europejska organizuje pawilon Unii Europejskiej podczas targów Foodex Saudi w Arabii Saudyjskiej 17-20 września 2023 r. Zgłoszenia produktów są przyjmowane do 1 lipca 2023 r.

Pawilon UE

Cele pawilonu UE:

  • podniesienie świadomości nabywców z Arabii Saudyjskiej nt. kluczowych zalet europejskich produktów spożywczych i napojów, w tym ich bezpieczeństwa, jakości oraz autentyczności i nt. zrównoważonego rozwoju;
  • dążenie do budowania pozytywnej świadomości na temat zalet unijnych produktów rolnych, aby zachęcać do importu, konsumpcji i ich stosowania w regionie.

Zgłoszenia

Komisja zaprasza państwa członkowskie, organizacje promocji handlu, organizacje inicjujące i wdrażające programy promocyjne oraz inne zainteresowane podmioty do zgłaszania lub przekazywania produktów, które mogłyby być wystawiane bądź wykorzystywane w działaniach komunikacyjnych na terenie pawilonu.

Zgłoszenia można dokonać do 1 lipca 2023 r. bezpośrednio za pomocą linku:

https://ec.europa.eu/eusurvey/runner/FOODEX_Saudi_2023.
Fot Magdalena RachańskaWWF (2)

Potrzebujemy debaty o zrównoważonym rolnictwie, by przestać pożerać Ziemię

Sposób, w jaki produkujemy i konsumujemy żywność, jest dziś największym pojedynczym zagrożeniem dla przyrody. A jako ludzkość jesteśmy przecież w pełni zależni od stanu naszego środowiska. Fundacja WWF Polska i Fundacja im. Heinricha Bölla od lat zwracają uwagę na największe problemy społeczne i ekologiczne związane z globalnym systemem żywnościowym, takie jak rosnące nierówności, wysokie emisje gazów cieplarnianych, wpływ na utratę różnorodności biologicznej, zanieczyszczenie wód i gleby, gigantyczne zużycie wody pitnej, wylesianie czy rosnące ryzyko kolejnych pandemii. Dlatego, żeby móc przeciwdziałać negatywnemu wpływowi rolnictwa na środowisko kluczowa jest szersza edukacja na temat zależności rolnictwa od zasobów naturalnych oraz debata o tym, jak powinna wyglądać sprawiedliwa transformacja systemu żywnościowego. Dziennikarze i dziennikarki mogą przyczynić się do upowszechnienia tej wiedzy i zachęcać do dyskusji o koniecznych zmianach w produkcji i konsumpcji żywności. W związku z tym Fundacja WWF Polska i Fundacja im. Heinricha Bölla 26 maja zorganizowały w Ekologicznym Uniwersytecie Ludowym w Grzybowie szkolenie dla tej grupy, którego celem było przekazanie wiedzy o zrównoważonym rolnictwie.

– Z naszej perspektywy istotne jest jak największe wsparcie doradcze i finansowe gospodarstw rolnych, które pozwoli na odejście od stosowania nawozów sztucznych i chemicznych pestycydów. Kluczowe jest także zrozumienie, przez instytucje publiczne, branżę produkcji zwierzęcej i rolników, że ani środowisko, ani klimat, ani społeczności wiejskie w Polsce, nie wytrzymają dalszej koncentracji, intensyfikacji i uprzemysłowienia produkcji rolnej, a zwłaszcza zwierzęcej. Potrzebna jest długofalowa, rozważna transformacja polskiego rolnictwa, z poszanowaniem dochodów gospodarstw wiejskich, zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, a także oczekiwań konsumentów wobec jakości żywności – mówiła Justyna Zwolińska, koordynatorka ds. rzecznictwa w Koalicji Żywa Ziemia. Rozwiązań dla tych problemów dostarcza nam rolnictwo ekologiczne, agroekologia, agroleśnictwo, rolnictwo regeneratywne, a także wypas holistyczny.

Podczas szkoleń kilkukrotnie wybrzmiało, że rolnictwo jest takim sektorem gospodarki, którego powodzenie zależy od czynników przyrodniczych i klimatycznych, dlatego jeśli naruszymy równowagę przyrodniczą, to nie będzie w stanie przetrwać, a bezpieczeństwo żywnościowe świata zostanie naruszone. To właśnie rolnictwo jest najbardziej wrażliwe na skutki zanieczyszczenia środowiska czy zmianę klimatu. – W interesie rolników, ale także nas konsumentów, jest ograniczenie działalności szkodliwej dla środowiska. Ważne jest, aby z jednej strony sektor rolniczy wywierał presję na inne gałęzie gospodarki, by uczestniczyły one w osiąganiu neutralności klimatycznej, ale z drugiej strony takie działania powinny być wdrażane także przez rolników. Zwłaszcza, że wiele z nich przynosi wielostronne korzyści, zarówno środowisku, jak i samym rolnikom oraz konsumentom. Rolą państwa powinno być wspieranie rolników, którzy podejmują takie działania – tłumaczył dr hab. Zbigniew Karaczun z Katedry Ochrony Środowiska SGGW, ekspert Koalicji Klimatycznej.

Według Patryka Kokocińskiego, rolnika konwencjonalnego i założyciela Stowarzyszenia Życie na Pola, w rolnictwie intensywnym doszliśmy już do takiego momentu, w którym dalsze bezmyślne eksploatowanie krajobrazu rolniczego po prostu przestaje się opłacać. – Co jakiś czas mamy kłopot z wodą, czy innymi podstawowymi zasobami środowiska, które są niezbędne w produkcji rolniczej. Dlatego już dzisiaj musimy wciskać hamulec. Jednak nie taki, który cofnie nas z rolnictwem do XIX wieku. Powinniśmy zacząć znowu korzystać z tych przyjaznych środowisku metod znanych od lat. Mam tu na myśli na przykład zwiększanie udziału materii organicznej w glebie czy zadrzewienia śródpolne. Musimy chronić nasze pola przed tym, jak zmienia się świat i klimat, bo na dzisiaj jesteśmy do tego kompletnie nieprzygotowani – podkreślał Kokociński.

Eksperci i ekspertki podczas szkoleń kilkukrotnie powtarzali, że do zmiany produkcji rolnej na bardziej przyjazną środowisku, niezbędna jest zmiana systemowa oraz edukacja, i to od najmłodszych lat. – To, czego ja bym potrzebowała jako rolniczka, to wyedukowanych konsumentów, którzy już od dziecka wiedzieliby, że najlepsze i najbardziej zdrowe dla nich produkty, pochodzą głównie od lokalnych gospodarstw, które prowadzą produkcję w sposób prośrodowiskowy, najlepiej metodami ekologicznymi. Jeśli będą o tym wiedzieć, to właśnie takiej żywności będą szukać, i taką wybierać. Oczywiście powinno się także poszerzać wiedzę rolników, ale jeśli będziemy działać w próżni, i nasza praca by minimalizować negatywny wpływ rolnictwa na środowisko i klimat, nie spotka się z żadnym odbiorem konsumentów, to nie uda nam się powstrzymać tych negatywnych zmian, które odczujemy wszyscy – tłumaczyła Agnieszka Makowska, rolniczka prowadząca ekologiczne gospodarstwo „Zielona Rzodkiewka”. W tym aspekcie organizatorzy szkolenia podkreślali, że niezbędne jest jak najszybsze wprowadzenie zielonych zamówień publicznych, które umożliwiałyby dostawy żywności produkowanej lokalnie, w sposób zrównoważony, i jeśli to możliwe ekologiczny, do placówek takich jak szpitale, szkoły czy przedszkola.

Fundacja WWF Polska oraz Fundacja im. Heinricha Bölla liczą, że to właśnie od polskich dziennikarzy i dziennikarek może rozpocząć się konieczna debata publiczna na temat sprawiedliwego systemu żywnościowego i praktyk rolnych ograniczających negatywny wpływ na środowisko i klimat. A zmiany w tym obszarze są już dzisiaj konieczne.

Fot Magdalena RachańskaWWF